Nowy paszport zaczęli wydawać z końca ubiegłego roku, i w końcu wpadł mi w ręce. Rząd postanowił powiązać jego wygląd do stulecia niepodległości, więc zobaczymy, o ile to rozwiązanie okazało się skutecznym.


Nowy paszport

Pierwsze, co rzuca się w oczy — nie ma francuskiego pisania passeport. To dobrze — wystarczy angielskiego.

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_03

Generalnie, można było usunąć i po angielsku passport. Choć to i paszport, ale tylko u pięciu krajów Unii europejskiej (lub 18 %) na okładce jest napisane w języku, który nie jest oficjalny. Oprócz Polski to Austria, Bułgaria, Cypr i Niemcy. Tak więc, biorąc pod uwagę patryotyczny wygląd, można było nawet zostawić jedno po polsku paszport.

Na przykład, u greków nie jest alfabet łaciński, ale one nie dublują napis na swoim dokumencie; węgrzy swój útlevél (paszport) też w żaden sposób nie podpisują.

Więcej na przedniej okładce żadnych zmian nie ma. Napisy wykonane są w tym samym niezbyt przyjemnym KRZYCZĄCYM STYLU czcionką „zabytkową”. Można było przynajmniej wyłączyć Caps Lock, nie mówiąc o tym, że sam design okładki dość stary i zasługuje na nowych odważnych rozwiązań do głównego narodowego dokumentu.

Przejdźmy do tylnej strony, która jest bogata na dekorowanie. Na szkicach wyglądała niejednoznaczne, ale w rzeczywistości okazała się całkiem normalną.

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_04

Odmianą pisma dla osób niewidomych jest napisane „paszport”, na dole mapa Polski, skrót RP i liczba 100. Generalnie pomysł z granicami kraju, bardzo mi się spodobał. Ja bym zostawił tylko je na tylnej okładce, usunąwszy RP i 100. Wyszło by, że u ciebie Polska jakby zawsze „w kieszeni”. Siedzisz, tęsknisz na lotnisku na drugim końcu świata, przewrócił paszport, spojrzał na kształt ojczyzny, i stało się już jakoś ciepło na duszy.

Idziemy dalej. W internecie polski paszport raczej bordowy, ale w rzeczywistości jest wiśniowy. Jest to szczególnie widoczne, jeśli go porównać z rosyjskim:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_05

Jak na mój gust kolor polskiego jest bardziej przyjemny. Uczucie, jakby wiśniowy kolor oddaje szlachetnością.

Osobno chcę zwrócić uwagę na „gładkość” okładki. U polskiego jest całkowicie gładka, a u rosyjskiego bardziej szorstka:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_06

Tutaj zwłaszcza dobrze widoczna różnica w kolorze i materiale:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_07

Jak i z kolorem, wydaje mi się materiał polskiego jest bardziej przyjemny. Napisy na nim również wyglądają „solidnie”.

Jeszcze jeden plus polskiego — go dostajesz bez żadnych naklejek z punktu paszportowego na tylnej stronie. I u mnie i u żony ślady od tych naklejek dotychczas nie starły, a polski punkt paszportowy po prostu nie kleje je. Super!

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_08

Jedyny minus, który znalazłem u okładki, to grzbiet książki. Nie wiem, jak to wpłynie na wygląd paszportu przez dziesięć lat, ale po otwarciu go pojawia się „cellulit”. W rosyjskim takiego nie ma.

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_09

Już teraz na okładce zamkniętego paszportu widoczne zmarszczki. Popatrzymy na niego przez dziesięć lat.

Czas, aby otworzyć paszport. Wewnątrz nas spotyka ogromny orzeł, 1918–2018 i BARDZO DUŻO CAPS LOCKA.

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_10

Dalej mamy stronę główną. Języka francuskiego tu też nie ma. Co mnie zaskoczyło to pole „obywatelstwo”. Po co w polskim paszporcie pisać „obywatelstwo — polskie”? Poszedłem sprawdzić swój rosyjski, i tam okazało się podobne pole. Prawdopodobnie to jakiś małozrozumiały międzynarodowy standard.

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_11

Generalnie strona główna nowego paszportu jest przyjemna. Mi szczególnie spodobała kolorystyka.

Wiele znaków wodnych, na których jest napisane „stulecie niepodległości” lub RP. Pojawił się również kontrowersyjny napis Bóg, Honor, Ojczyzna. Był mały skandal w tej sprawie, ale w rzeczywistości jest on praktycznie niewidoczny.

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_12

Dalej mamy dwadzieścia odwróceń poświęconych różnym wydarzeniom, symbolom i ludziom. Wszystkie są dobrane nieprzypadkowo — w każdym razie rząd uznał ich znaczenymi dla odzyskania przez Polskę niepodległości sto lat temu. Część stron zostały wybrany poprzez głosowanie on-line, w którym również wziąłem udział.

Oto pełna lista tego, co zostało przedstawione na stronach paszportu:

  1. Józef Piłsudski
  2. Dowództwo I Brygady Legionów
  3. Orzełek legionowy
  4. Godło II Rzeczypospolitej
  5. Ignacy Jan Paderewski
  6. Roman Dmowski
  7. Wincenty Witos
  8. Wojciech Korfanty
  9. Antoś Petrykiewicz
  10. Bitwa Warszawska (Cud nad Wisłą)
  11. Order Virtuti Militari
  12. Ignacy Daszyński
  13. Gabriel Narutowicz
  14. Odznaka Pamiątkowa Wojsk Wielkopolskich
  15. Strażnica Korpusu Ochrony Pogranicza
  16. Odznaka Korpusu Ochrony Pogranicza
  17. Powstania śląskie
  18. Kopiec Niepodłeglości im. Józefa Piłsudskiego
  19. Grób Nieznanego Żołnierza
  20. Eugeniusz Kwiatkowski
  21. Obraz Jacka Malczewskiego „Polonia 1918”

A teraz same strony. Absolutnie przewidywalnie pierwszy nas spotyka Józef Piłsudski:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_13

Dalej idą Dowództwo I Brygady Legionów i Orzełek legionowy:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_14

Jedyne miejsce w paszporcie, gdzie nie jest używany caps:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_15

No i jeszcze wiersz wizy/visas. Tutaj mamy Godło II Rzeczypospolitej:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_16

Ignacy Jan Paderewski:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_17

Roman Dmowski:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_18

Wincenty Witos:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_19

Wojciech Korfanty:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_20

Antoś Petrykiewicz:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_21

Bitwa Warszawska (Cud nad Wisłą):

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_22

Order Virtuti Militari:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_23

Ignacy Daszyński:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_24

Gabriel Narutowicz:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_25

Odznaka Pamiątkowa Wojsk Wielkopolskich:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_26

Strażnica Korpusu Ochrony Pogranicza i Odznaka Korpusu Ochrony Pogranicza:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_27

Powstania śląskie:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_28

Kopiec Niepodłeglości im. Józefa Piłsudskiego:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_29

Grób Nieznanego Żołnierza:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_30

Eugeniusz Kwiatkowski:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_31

Na przedostatniej stronie Obraz Jacka Malczewskiego „Polonia 1918”. Tutaj również można zostawić dane kontaktowe na wypadek. Ostatnia strona zawiera informacje o paszporcie.

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_32

Nowy dowód osobisty

Skoro mówimy o paszporcie, to można dodać tutaj i dowód tożsamości lub dowód osobisty. Też stosunkowo niedawno został zaktualizowany i wygląda tak:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_33

Przyjemna karta, chociaż trochę ciemna. Wygląd z tyłu:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_34

Zdziwiło mnie to, że karta i paszport wyglądają różnie, chociaż rząd zaktualizował je niedawno w odstępie kilku lat. Chciałoby się, aby ministerstwo pracowało bardziej skoordynowano. Oto, na przykład, holenderskie dokumenty:

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_35

I paszport i dowód osobisty utrzymane w jednym stylu.

Osobno chcę zwrócić uwagę na rosyjski „wewnętrzny” paszport (dowód osobisty):

pl6-jak-wyglada-nowy-paszport-na-stulecie-odzyskania-niepodleglosci_36

Polakom i europejczykom szczęście z tym, że ich główny dokument w kraju — to plastikowa karta, którą można włożyć do portfela i mieć zawsze przy sobie. Jest ona wygodna w noszeniu, nie uszkodzi się od wilgoci, ona także nie łatwo zużywa się jak papierowy paszport i tak dalej. Według mnie jest tylko plusy. Z takich rzeczy i składa się codzienne życie.

Ceny i terminy

Oficjalnie oba paszporty są wykonywane za miesiąc, ale w rzeczywistości czas może być krótszy. Za pomocą kodu, który wydają przy złożeniu wniosku, można śledzić gotowość dokumentów i odebrać je od razu, jak będą gotowe.

Dokumenty, które fotografowaliśmy do artykułu, zostały gotowe za 2–3 tygodnie i za miesiąc dla karty i paszportu odpowiednio.

Dowód osobisty wykonany jest za darmo, a paszport kosztuje 140 zł plus 4,5 zł prowizja za płatność kartą.

Ogólna opinia o paszporcie

Paszport — główny dokument krajowy, który musi być politycznie neutralnym, aby z niego mógł być dumny każdy obywatel kraju. Niestety, obecny paszport okazał się zbyt jednostronnym do tego.

Nie ma w nim kobiet, (prawie nie ma) polskiej kultury, naukowców i w ogóle pokojowego życia, ale jest polityka, armia i religia. Ten paszport — eksponat muzealny polskiego konserwatyzmu, który widzi międzywojenną dyktaturę xx wieku, otoczoną wrogami.

Ten paszport nie o prostych polskich ludziach, którzy osiągnęli jakichkolwiek osiągnięć w dziedzinie kultury, nauki i handlu, i które mogą nas inspirować w XXI wieku, a o ważnych osóbach publicznych i ich żołnierzach.

To paszport czasu wojennego. Nic nowego nam nie powiedział — te same osoby i te same zdarzenia, którym są poświęcone mnóstwo książek, muzeów, ulic i rzeźb w całej Polsce.

Paszport powinien był stać zbiorem wszystkich osiągnięć narodu polskiego za cały czas go istnienia. Taka pozycja akurat idealnie pasowałaby do obchodów stulecia niepodległości. Ale rząd postanowił po raz kolejny uczcić polityków i ich żołnierzy.

BE-Stefan-Vanli-S70

Stefan Vanli

Autor

BE_Warsaw-Poland

Warszawa

Polska